Maatschappelijke normen bepalen

Maatschappelijke normen en de media beïnvloeden sterk hoe we naar vrouwelijke orgasmes kijken, maar onderzoek toont aan dat de seksuele voorkeuren en ervaringen van vrouwen met orgasmes sterk uiteenlopen.

Onderzoek wijst uit dat seksueel zelfvertrouwen en goede communicatie belangrijke factoren zijn voor de seksuele tevredenheid van vrouwen.

Het vrouwelijk orgasme wordt vaak afgeschilderd als het middelpunt van de seksuele bevrediging van een vrouw en het ultieme doel van seks. Maar veel vrouwen ervaren pas een orgasme tijdens seks in hun twintiger of zelfs dertiger jaren, en het aantal vrouwen dat zegt altijd of bijna altijd een orgasme te hebben tijdens seks neemt af.

De maatschappelijke verwachtingen rondom vrouwelijke orgasmes kunnen bijzonder pijnlijk zijn voor vrouwen die er niet altijd een ervaren. En wanneer de weergave van seks in de media hieraan wordt toegevoegd, wordt de kloof tussen verwachting en realiteit nog groter.

Zelfs in pornofilms is het vrouwelijk orgasme niet vanzelfsprekend

Léa J. Séguin – van de afdeling Seksuologie aan de Université du Québec à Montréal in Canada – onderzocht hoe vrouwelijke orgasmes worden weergegeven in mainstream pornografie.

In 50 populaire videoclips die in het onderzoek werden opgenomen, bereikte slechts 18,3 procent van de vrouwen een orgasme, en stimulatie van de clitoris of vulva kwam slechts in 25 procent van deze gevallen voor.

In een recent onderzoek gaf 53 procent van de mannen en 25 procent van de vrouwen in de Verenigde Staten aan het afgelopen jaar naar pornografie te hebben gekeken.

De manier waarop het vrouwelijke orgasme in pornografie wordt weergegeven, strookt niet met onderzoeksresultaten. Séguin schrijft dat "mainstream pornografie veel onrealistische verwachtingen over het vrouwelijke orgasme bevordert en in stand houdt".

Los van het stigma van maatschappelijke verwachtingen en de fantasiewereld van pornografie, wat vertelt wetenschappelijk onderzoek ons over vrouwelijke orgasmes? Welke rol speelt de clitoris, en, belangrijker nog, wat willen vrouwen als het gaat om seksuele bevrediging?

Het vrouwelijk orgasme in onderzoek

Een onderzoek van prof. Osmo Kontula van het Population Research Institute van de Family Federation of Finland in Helsinki ondervroeg meer dan 8.000 vrouwen in Finland over hun seksuele ervaringen.

De meeste vrouwen onder de 35 die aan het onderzoek deelnamen, hadden hun eerste orgasme beleefd door masturbatie. Voor ongeveer een kwart van hen gebeurde dit vóór hun dertiende en voor een tiende vóór hun tiende.

De gemiddelde leeftijd waarop vrouwen voor het eerst geslachtsgemeenschap hadden, was echter 17 jaar. De meeste vrouwen ervoeren op dat moment geen orgasme – sterker nog, slechts een kwart van de deelnemers had binnen het eerste jaar na hun eerste seksuele ervaring met een partner een orgasme bereikt tijdens geslachtsgemeenschap.

Voor de rest duurde het veel langer, en seks hebben garandeert nog steeds niet voor iedereen een orgasme.

Professor Kontula ontdekte dat in 2015 slechts 6 procent van de vrouwen aangaf altijd een orgasme te hebben tijdens geslachtsgemeenschap, 40 procent zei bijna altijd een orgasme te hebben, 16 procent had de helft van de tijd een orgasme en 38 procent had er zelden een. In totaal had 14 procent van de vrouwen onder de 35 jaar nog nooit een orgasme gehad tijdens geslachtsgemeenschap.

Sinds 1999 is het aantal vrouwen dat altijd of bijna altijd een orgasme ervaart tijdens geslachtsgemeenschap gedaald van 56 procent naar 46 procent.

Om meer inzicht te krijgen in wat bijdraagt aan het vermogen van vrouwen om een orgasme te bereiken en wat dit juist belemmert, ging professor Kontula dieper op de zaak in.

Het recept voor een orgasme

Volgens professor Kontula: "De sleutel tot het vaker bereiken van een orgasme bij vrouwen ligt in de mindset en de relatie."

“Deze factoren en capaciteiten,” legt hij uit, “betroffen onder andere hoe belangrijk orgasmes persoonlijk werden gevonden; hoe groot het seksuele verlangen was; hoe groot het seksuele zelfvertrouwen was; en hoe open de seksuele communicatie met de partner was.”

“Seksueel zelfvertrouwen omvatte hoe seksueel vaardig en goed in bed vrouwen zichzelf vonden. Andere positieve factoren voor het vermogen tot orgasme waren het vermogen om zich op het moment te concentreren; wederzijds seksueel initiatief; en goede seksuele technieken van de partner.”

Prof. Osmo Kontula

Interessant is dat, terwijl meer dan 50 procent van de vrouwen in een relatie aangaf dat ze gewoonlijk een orgasme ervaren tijdens de seks, dit percentage voor alleenstaande vrouwen op 40 procent lag.

Prof. Kontula benadrukt vervolgens het belang van de diversiteit in de seksuele ervaringen en voorkeuren van vrouwen. “De bevindingen van dit onderzoek,” schrijft hij, “wijzen erop dat vrouwen sterk van elkaar verschillen wat betreft hun neiging en vermogen om orgasmes te ervaren.”

De meest genoemde redenen die de deelnemers ervan weerhielden een orgasme te bereiken waren "vermoeidheid en stress" en "concentratieproblemen". Prof. Kontula stelt ook dat vrouwen seks steeds meer rationaliseren als gevolg van maatschappelijke verwachtingen en de manier waarop ze in de media worden weergegeven.

"Overmatig rationalisme is de grootste vijand van orgasmes. Simpel gezegd: denken wekt wel verlangen op, maar orgasmes komen pas als het denken stopt."

Het effect van gedachten op seksueel genot werd onlangs onderzocht in een enquête onder 926 vrouwen. De studie toonde aan dat gedachten over 'seksueel falen' of een 'gebrek aan erotische gedachten' tijdens seks een negatief effect hadden op het orgasme van de vrouwen.

Omgekeerd is bekend dat erotische gedachten aanzienlijk bijdragen aan seksuele opwinding.

Nan J. Wise, Ph.D. – van de afdeling Psychologie aan de Rutgers University in Newark, New Jersey – onderzocht welke hersengebieden reageren op erotische gedachten.

Met behulp van functionele MRI ontdekte ze dat het zich voorstellen van stimulatie van de clitoris en tepel, in vergelijking met zelfstimulatie van deze gebieden, verschillende hersengebieden beïnvloedde.

Bovendien lichtten hersengebieden op die 'eerder al actief bleken te zijn in het proces van genitale stimulatie voorafgaand aan en inclusief orgasme', wanneer de deelnemers zich stimulatie met een dildo voorstelden, aldus Dr. Wise.

De geest speelt duidelijk een belangrijke rol bij seksuele opwinding, maar is niet de enige.

Clitorale stimulatie en orgasme

Het debat over de rol van de clitoris bij het orgasme van vrouwen is nog steeds gaande. Vorige week bespraken we bijvoorbeeld de verschillende theorieën in ons artikel "De ins en outs van de vagina". Of een orgasme bereikt kan worden door stimulatie van de vagina zonder de clitoris erbij te betrekken, staat centraal in het wetenschappelijke debat.

Wat wel duidelijk is, is dat vrouwen, afgezien van biologische processen en anatomische details, zelf weten hoe de clitoris een rol speelt in hun persoonlijke orgasmebeleving.

Een onderzoek uit 2017 van prof. Debby Herbenick van het Center for Sexual Health Promotion aan de Indiana University in Bloomington en haar collega's toonde aan dat 36,6 procent van de vrouwen clitorale stimulatie nodig had om een orgasme te bereiken tijdens de geslachtsgemeenschap.

Ook gaf 36 procent van de vrouwen aan dat ze geen clitorale stimulatie nodig hadden, maar dat het hun ervaring wel verbeterde, en 18,4 procent van de vrouwen zei dat vaginale penetratie voldoende was.

Professor Herbenick ging in haar onderzoek nog een stap verder en vroeg vrouwen naar hun voorkeur voor clitorale stimulatie, ongeacht of dit noodzakelijk was voor een orgasme.

Twee derde van de vrouwen gaf de voorkeur aan directe clitorale stimulatie, en de meest populaire bewegingen waren op en neer, cirkelvormig en van links naar rechts. Ongeveer 1 op de 10 vrouwen gaf de voorkeur aan stevige druk, terwijl de meeste vrouwen de voorkeur gaven aan lichte tot gemiddelde aanraking van hun vulva.

Er is duidelijk geen pasklaar antwoord op de vraag hoe een vrouwelijk orgasme eruitziet. Hoe divers de seksuele voorkeuren van vrouwen zijn, wordt verder benadrukt in een apart onderzoek van professor Herbenick.

Wat vrouwen willen

In het kader van het onderzoek van professor Herbenick kregen 1046 vrouwelijke en 975 mannelijke deelnemers uit de Verenigde Staten een lijst met seksuele gedragingen voorgelegd en werd hen gevraagd of ze deze "zeer aantrekkelijk", "enigszins aantrekkelijk", "niet aantrekkelijk" of "helemaal niet aantrekkelijk" vonden.

De top 10 gedragingen die vrouwen erg aantrekkelijk vonden waren:

vaginale geslachtsgemeenschap – 69,9 procent
vaker knuffelen – 62,8 procent
vaker zoenen tijdens seks – 49,3 procent
lieve, romantische dingen zeggen tijdens seks – 46,6 procent
een massage geven of ontvangen voor seks – 45,9 procent
zachte seks hebben – 45,4 procent
orale seks ontvangen – 43,3 procent
een romantische film kijken – 41,9 procent
de kamer romantischer maken – 41,3 procent
sexy ondergoed of lingerie dragen – 41,2 procent

Daarnaast gaf 40,4 procent van de vrouwen aan dat vaker seks hebben erg aantrekkelijk was.

Het is echter belangrijk om te beseffen dat er geen categorie was die geen enkele vrouw aantrekkelijk vond. Hoewel uit het onderzoek bleek dat de meerderheid van de vrouwen het kijken naar erotische video's of dvd's niet erg aantrekkelijk vond, vond 11,4 procent van de vrouwelijke deelnemers dit wel.

Hoewel er geen verschil was in hoe mannen en vrouwen veel categorieën beoordeelden, waren sommige gedragingen duidelijk aantrekkelijker voor mannen dan voor vrouwen.

Zo vonden mannen anale seksuele handelingen (waaronder anale seks, anale seksspeeltjes en anale vingeren) aantrekkelijker dan vrouwen. Hetzelfde gold voor orale seks (zowel geven als ontvangen), kijken naar een partner die zich uitkleedt en kijken naar een partner die masturbeert.

Wat is dan het geheim om de verschillen in interesses tussen seksuele partners te overbruggen?

Communicatie staat centraal

Het lijkt misschien een voor de hand liggende oplossing, maar bij onderzoek naar seksueel gedrag en seksuele tevredenheid komt het thema communicatie steeds weer naar voren.

Of het nu gaat om praten over seksuele verlangens, voorkeuren of problemen, mensen die openlijk met hun partner kunnen praten, ervaren meer orgasmes en hebben minder vaak een laag libido.

Seks is sterk verbonden met geluk. Je comfortabel voelen met je persoonlijke seksuele voorkeuren en een partner hebben die deze deelt en waardeert, zijn essentiële ingrediënten voor seksuele tevredenheid.